Strona główna » Program Artemis – SLS

Program Artemis – SLS

Autor: Daniel Śledź
71 odsłon

Jeszcze w tej dekadzie zobaczymy ponownie ludzi na Księżycu. NASA, od 2017 roku realizuje program Artemis, którego głównym celem jest ponowne postawienie stopy na srebrnym globie. Pierwsze lądowanie zaplanowane jest na 2024 rok, lecz już teraz wiadomo, że będą “lekkie” opóźnienia. Dzisiaj opowiemy o jednym z najważniejszych jak nie najważniejszym elemencie całego programu, rakiecie SLS.

SLS (Space Launch System) – potężna, zaawansowana rakieta nośna, stanowiąca podstawę programu Artemis, którego celem jest ponowny pobyt ludzi na Księżycu i założenie tam stałej bazy.

Ze swoją nieprecedensową mocą i możliwościami, SLS jest rakietą, która może wysłać załogowy statek Orion, astronautów i ładunek na Księżyc w ramach jednej misji. Rakieta zapewni moc, która pomoże Orionowi osiągnąć prędkość 39429 km/h. Czyli prędkość ucieczki.

Oferując większą masę ładunkową, pojemność i energię, SLS został zaprojektowany tak, aby był elastyczny i ewolucyjny, a także, by otworzyć nowe możliwości dla ładunków, w tym dla misji robotów naukowych do takich miejsc jak Księżyc, Mars, Saturn i Jowisz.

Aby spełnić przyszłe potrzeby Ameryki w zakresie misji kosmicznych, rakieta będzie ewoluować w kierunku coraz bardziej wydajnych konfiguracji.

 

Główny stopień rakiety i jego cztery silniki RS-25 (źródło: Nasa.gov)

Konfiguracje SLS

Każda konfiguracja SLS używa głównego stopnia z czterema silnikami RS-25 na paliwo ciekłe.

Podczas lotu, cztery silniki dostarczają około 2 milionów funtów ciągu.

Block 1 – pierwsza konfiguracja, zasilana dwoma pięcio-segmentowymi boosterami, w wersji Crew będzie w stanie wynieść więcej niż 27 ton i 14.6m3 ładunku poza orbitę Księżyca. Wersja Cargo pomieści do 230m3 ładunku. Maksymalny ciąg to 8.8 miliona funtów.

Drugim stopniem rakiety jest Interim Cryogenic Propulsion Stage (ICPS), który wyśle Oriona na Księżyc.

Block 1B –  użyje wydajniejszego stopnia, Exploration Upper Stage (EUS), która umożliwi bardziej ambitne misje. Konfiguracja pozwoli na wysłanie Oriona wraz z dużymi ładunkami niezbędnymi do utrzymania załogi podczas trwałego pobytu na Księżycu. Może wysłać do 38 ton i 286m3 ładunku w wersji Crew (włącznie z Orionem i jego załogą) lub do 42 ton i 621m3 w wersji Cargo. Wystrzeliwując na orbitę sam ładunek, SLS posiada dużą pojemność ładunkową umożliwiającą wysyłanie większych systemów eksploracyjnych na Księżyc i Marsa lub naukowych statków kosmicznych do eksploracji układu słonecznego. 

Block 2 – ostatnia konfiguracja zapewni 9.5 miliona funtów ciągu. W wersji Crew więcej niż 43 ton i 286m3 a Cargo więcej niż 46 ton i prawie 1000mm3. Będzie rakietą do wysyłania ładunków na Księżyc, Mars i inne miejsca w Układzie Słonecznym.

Budowa rakiety

Aby obniżyć koszty i skrócić czas opracowywania, NASA wykorzystuje sprawdzony sprzęt wykorzystywany w promach kosmicznych i innych programach eksploracyjnych, jednocześnie korzystając z najnowocześniejszych narzędzi i technologii.

Główny stopień (Core Stage)

Mierzy 64.6 metra wysokości i ma 8.4 metra średnicy. Będzie przechowywać ciekły wodór i ciekły tlen oraz wszystkie układy(które będą zasilały cztery silniki RS-25), a także komputer pokładowy i awionikę. Przeznaczony jest do pracy przez 500 sekund po czym, gdy osiągnie prędkość 23 machów i wysokość ponad 160 km odłączy się od górnej części rakiety.

Stopień składa się z 10 głównych sekcji beczkowatych, czterech sekcji kopułowych i siedmiu pierścieni. Wszystkie części są ze sobą spawane lub skręcane, tworząc pięć głównych części: zbiorniki ciekłego wodoru i ciekłego tlenu, sekcję silnikową, intertank, czyli “łącznik” dwóch zbiorników oraz przednią osłonę. Łącznie tworzą główny stopień.

Silnik RS-25

Firma Aerojet Rocketdyne, z siedzibą w Sacramento w Kalifornii, pracuje nad unowocześnianiem silników wahadłowych RS-25 do wymagań wydajności SLS, w tym nowy sterownik silnika, izolację dysz i wymaganą siłę ciągu 512,000 funtów. Rozpoczęli także produkcję nowych silników, które byłyby bardziej przystępne cenowo w przyszłych misjach.

Czas pracy wynosi 8 minut. Zakres temperatur od -423 do +6000 stopni F.

RS-25 : 1-4 – Turbo Pompy, 5 – Główna Komora Spalania, 6 – Dysza, 7 – Sterownik Silnika.

Booster (Solid Rocket Booster)

Boostery są oparte na wiedzy i doświadczeniu zdobytym przez trzy dekady przy tworzeniu rakiet nośnych dla promów kosmicznych i udoskonalone o dzisiejsze technologie. Jest największym i najpotężniejszym boosterem, jaki kiedykolwiek stworzono. Co sekundę spala sześć ton paliwa.

Zapewniają 75% całkowitego ciągu rakiety. Ich produkcją zajmuje się Northrop Grumman in Utah. 

Dane techniczne:

Wysokość: 54m

Średnica: 3,66m

Waga: 726t (jeden)

Paliwo: Akrylonitryl polibutadien (PBAN)

Ciąg: 1 632 932 t (jeden)

Czas pracy: 126 sekund

 

Jak wygląda booster od środka podczas pracy:

Źródło: NASA

2 komentarze

Również mogą Ci się spodobać

2 komentarze

Program Artemis – Orion, LAS i moduł serwisowy – SpaceNext 4 października, 2020 - 14:04

[…] W ostatnim artykule na temat programu Artemis opisaliśmy ogólne informacje o rakiecie SLS, a dziś opowiemy o jej stopniach, zapewniających bezpieczną podróż astronautów w kosmosie oraz powrót na Ziemię – statku Orion czyli module załogi, ucieczki i module serwisowym! […]

Odpowiedź
NASA przedstawiła pierwszy zespół astronautów programu Artemis! – SpaceNext 10 grudnia, 2020 - 17:42

[…] Rakieta SLS (Space Launch System) […]

Odpowiedź

Umieść komentarz

Ta strona korzysta z plików cookie, aby poprawić korzystanie z naszego portalu. Zakładamy, że nie masz nic przeciwko, ale możesz zrezygnować, jeśli tylko chcesz. Akceptuj Czytaj więcej